พิพิธภัณฑ์ผ้าในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ฯ และนิทรรศการผ้าบาติกในพระปิยมหาราชฯ

เมื่อวันพฤหัสบดีที่ 23 มกราคม 2563 ที่ผ่านมา อควาได้รับเชิญเข้าร่วมงาน Private View นิทรรศการ "ผ้าบาติกในพระปิยมหาราช: สายสัมพันธ์สยามและชวา" ชุดที่ 2 จึงขอเอามาเล่าให้ทุกคนได้อ่านกันครับ

พิพิธภัณฑ์ผ้าฯ จัดแสดงนิทรรศการผ้าบาติกในพระปิยมหาราชชุดใหม่
ชมความงดงามหัตถ์ศิลป์เลื่องชื่อจากชวา รวมผ้าบาติกทรงสะสมที่หาชมได้ยาก
และผ้าบาติกลายสิริกิติ์ เปิดให้เข้าชม 24 มกราคมนี้ เป็นต้นไป

พิพิธภัณฑ์ผ้าในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ จัดแสดงนิทรรศการ "ผ้าบาติกในพระปิยมหาราช : สายสัมพันธ์สยามและชวา" ชุดที่ 2 ตั้งแต่ 24 มกราคม 2563 เป็นต้นไป ณ ห้องจัดแสดง 3 - 4 พิพิธภัณฑ์ผ้าในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ในพระบรมมหาราชวัง ทั้งนี้ นิทรรศการดังกล่าว แบ่งออกเป็น 3 รอบ โดยนิทรรศการรอบแรกเปิดให้เข้าชมอย่างเป็นทางการไปเมื่อวันที่ 1 พฤศจิกายน 2561 และในเดือนมกราคม 2563 นี้พิพิธภัณฑ์ผ้าฯ ได้เปลี่ยนวัตถุจัดแสดงชุดเดิมออกทั้งหมด เพื่อติดตั้งวัตถุจัดแสดงซึ่งเป็นผ้าบาติกผืนที่ไม่เคยจัดแสดงมาก่อน เพื่อให้ประชาชนได้มีโอกาสชื่นชมความงดงามของผ้าบาติกในพระปิยมหาราชจากเมืองต่าง ๆ บนเกาะชวาอย่างทั่วถึง

เมื่อวันที่ 23 มกราคม 2563 ที่ผ่านมา พิพิธภัณฑ์ผ้าฯ ได้จัดชมรอบพิเศษ หรือ Private View นิทรรศการ “ผ้าบาติกในพระปิยมหาราช : สายสัมพันธ์สยามและชวา” ชุดที่ 2  โดยมี ปิยวรา ทีขะระ เนตรน้อย ผู้อำนวยการพิพิธภัณฑ์ผ้าฯ และ ศาสตรัตน์ มัดดิน ภัณฑารักษ์ประจำนิทรรศการ มาบอกเล่าความพิเศษ พร้อมนำชมนิทรรศการชุดใหม่ และแนะนำกิจกรรมพิมพ์ผ้าบาติกด้วยแม่พิมพ์ทองแดง โดยช่างผู้เชี่ยวชาญจากเมืองยอกยาการ์ตา ประเทศอินโดนีเซีย

ท่านผู้หญิงจรุงจิตต์ ทีขะระ ราชเลขานุการในพระองค์สมเด็จพระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง กล่าวถึงการจัดงานในครั้งนี้ว่า เป็นโอกาสอันดีที่ปี 2563 จะครบรอบ 70 ปี ของการสถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูตระหว่างราชอาณาจักรไทย และสาธารณรัฐอินโดนีเซีย พิพิธภัณฑ์ผ้าฯ จึงได้มีการเปลี่ยนวัตถุจัดแสดงทั้งหมด และติดตั้งวัตถุจัดแสดงชุดใหม่ซึ่งไม่เคยจัดแสดงมาก่อน

ท่านผู้หญิงจรุงจิตต์ ทีขะระ ขณะกล่าวถึงการจัดงาน
ท่านผู้หญิงจรุงจิตต์ ทีขะระ กล่าวถึงการจัดงานในครั้งนี้

ปิยวรา ทีขะระ เนตรน้อย ผู้อำนวยการพิพิธภัณฑ์ผ้าฯ กล่าวถึงรายละเอียดของนิทรรศการว่า ระหว่างที่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จฯ เยือนชวา ได้เสด็จพระราชดำเนินไปทอดพระเนตรการเขียนผ้าบาติกอันเป็นหัตถศิลป์ที่เลื่องชื่อและเป็นที่พอพระราชหฤทัยอย่างยิ่ง จึงทรงซื้อผ้าบาติกกลับมาเป็นจำนวนมาก และมีผู้ทูลเกล้าฯ ถวาย รวมทั้งสิ้นกว่า 300 ผืน ซึ่งมีความโดดเด่นทั้งในแง่ความงดงามของศิลปะ และองค์ความรู้ทางประวัติศาสตร์การแต่งกายของชวา ผ้าเหล่านี้เก็บรักษาไว้เป็นอย่างดี มีการให้หมายเลขกำกับผ้าแต่ละผืน และบันทึกข้อมูลรายละเอียดของผ้าแนบไว้ ถือเป็นหลักฐานสำคัญยิ่ง และเนื่องด้วยผ้าบาติกที่ทรงสะสมมีจำนวนถึง 307 ผืน จึงมีการเปลี่ยนชิ้นงานผ้าบาติกจัดแสดงใหม่ 2 ครั้ง ในเดือนมกราคม และกันยายน 2563 เพื่อให้ประชาชนได้มีโอกาสชื่นชมผ้าบาติกทรงสะสม พร้อมเรื่องราวเชิงประวัติศาสตร์และศิลปวัฒนธรรมอย่างทั่วถึง

สำหรับวัตถุจัดแสดงชุดที่ 2 ประกอบด้วย ผ้าบาติกในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่ จำนวน 37 ผืน และผ้าบาติกลายสิริกิติ์ จำนวน 1 ผืน โดยมีไฮไลท์เป็นผ้าบาติกผืนพิเศษที่ไม่เคยจัดแสดงมาก่อน อาทิ ผ้าบาติกลายมิกาโด ที่ได้มาจากเมืองยอกยาการ์ตา ซึ่งได้รับอิทธิพลจากศิลปะแบบญี่ปุ่นโดยนำเอาพัดญี่ปุ่นรูปแบบต่าง ๆ มาเขียนลงบนผ้าบาติกได้อย่างสวยงาม และผ้าโพกศีรษะเขียนทอง (ปราดา) สันนิษฐานว่า มาจากเมือง จิเรบอน ชวาตะวันตก ใช้เฉพาะในโอกาสพิเศษสำหรับพระบรมวงศานุวงศ์ฝ่ายหน้า พบเพียงหนึ่งผืนจากผ้าบาติกสะสมทั้งหมด

นิทรรศการผ้าบาติกในพระปิยมหาราช : สายสัมพันธ์สยามและชวา แบ่งเป็น 2 ห้องจัดแสดง  โดยห้องแรก จัดแสดงผ้าบาติกที่มาจากพื้นที่บริเวณชายฝั่งตอนเหนือของชวากลางและพื้นที่ชวาตะวันตก และห้องที่สอง จัดแสดงผ้าบาติกจากพื้นที่ชวากลาง ประกอบไปด้วยเมืองยอกยาการ์ตา และเมืองสุราการ์ตา รวมถึงแสดงวีดิทัศน์ตลอดจนภาพอธิบายขั้นตอนการทำผ้าบาติก เพื่อให้ผู้ชมมีความรู้ความเข้าใจดียิ่งขึ้น

บอร์ดความรู้นิทรรศการในห้องจัดแสดงที่ 3


ตัวอย่างผ้าบาติก ที่จัดแสดงในห้องจัดแสดงหมายเลข 3 - 4


ฉลองพระองค์แบบกษัตริย์ชวา ที่สุลต่านฮาเมง กูบูโวโนที่ 7 แห่งยอกยาการ์ตา ถวายแด่ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อวันที่ 29 มิถุนายน พ.ศ. 2439 (ค.ศ.1896)


ผ้าบาติกลาย "สิริกิติ์" จากสมาคมผ้าบาติก Sekar Jagad ออกแบบขึ้นเพื่อเฉลิมพระเกียรติ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เมื่อครั้งโดยเสด็จ พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชฯ ไปทรงเยือนสาธารณรัฐอินโดนีเซียอย่างเป็นทางการ ระหว่างวันที่ 8 - 16 กุมภาพันธ์ 2503 ตรงกับสมัยของประธานาธิบดีซูการ์โน

นอกจากนิทรรศการผ้าบาติกในพระปิยมหาราช ชุดที่ 2 ณ ห้องจัดแสดง 3 - 4 นี้แล้ว พิพิธภัณฑ์ผ้าในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ยังมีนิทรรศการถาวร "ด้วยพลังแห่งรัก The Power of Love" ณ ห้องจัดแสดง 1 - 2 จัดแสดงฉลองพระองค์ ของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เพื่อให้ประชาชนและนักท่องเที่ยวได้มีโอกาสชื่นชมความงดงามด้วยเช่นกัน


ตัวอย่างฉลองพระองค์ของพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ที่จัดแสดงในห้องจัดแสดงหมายเลข 1 - 2 พร้อมกับพระฉายาลักษณ์ ในวโรกาสที่ทรงฉลองพระองค์ชุดดังกล่าว

 นอกจากนี้ พิพิธภัณฑ์ผ้าฯ  ได้รับความอนุเคราะห์จากสถานทูตอินโดนีเซีย ประจำประเทศไทย จัดกิจกรรม “เขียนลายผ้าบาติกแบบชวา” โดยช่างผู้เชี่ยวชาญจากเมืองยอกยาการ์ตา ณ ห้องประชุมพิพิธภัณฑ์ผ้าฯ ระหว่างวันที่ 24 - 26 มกราคม 2563 เท่านั้น 


ผู้เชี่ยวชาญการเขียนลายผ้าบาติกแบบชวา กำลังสาธิตการเขียนลายด้วยวิธีจันติ้ง (Canting)

vlog


ข้อมูลการเข้าชม

พิพิธภัณฑ์ผ้าในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ในพระบรมมหาราชวัง เปิดให้เข้าชมทุกวันตั้งแต่เวลา 09:00 - 16:30 น. ปิดจำหน่ายบัตรเข้าชมเวลา 15:30 น. บัตรเข้าชมสำหรับผู้ใหญ่ ราคา 150 บาท ผู้สูงอายุ (65 ปีขึ้นไป) ราคา 80 บาท นักเรียนหรือนักศึกษา (โปรดแสดงบัตรประจำตัว) และเด็กอายุ 12 - 18 ปี ราคา 50 บาท เด็กอายุต่ำว่า 12 ปี ไม่เสียค่าใช้จ่าย

การแต่งกาย แต่งกายด้วยระเบียบเดียวกับการเข้าชมพระบรมมหาราชวัง คือ ชุดสุภาพ คลุมเข่า สวมรองเท้าหุ้มส้น และงดสวมยีนส์

ติดต่อสอบถาม โทร. 0 2225 9420, 0 2225 9430 ต่อ 0 ได้ทุกวัน ตั้งแต่เวลา 09:00 - 16:00 น. หรือข้อความทางเฟซบุ๊ก www.facebook.com/qsmtthailand